کجی ستون فقرات

کجی ستون فقرات
2018-11-18

کجی ستون فقرات

کجی ستون فقرات یا همان اسکولیوز در خیلی از کودکان و بزرگسالان شایع است.

اسکولیوز یا کجی ستون فقرات نوعی ناهنجاری است که  ابتدا انحنای ستون فقرات به شکل کمان باز تغییر شکل می دهد و درصورتی که اقدامات پیشگیری کننده ی ارتوپدی انجام نگیرد ستون فقرات برای ایجاد تعادل کم کم به شکل S  لاتین در خواهد آمد.

 

 

Spinal cord

 

 

در صورتی که به یک ستون فقرات سالم از پشت نگاه کنیم، صاف به نظر می‌رسد. ستون فقرات مبتلا به کجی ستون فقرات به یک یا هر دو سمت انحراف دارد و به شکل “L” یا “S” با استخوان‌های (مهره‌ها) چرخیده دیده می‌شود.

این شکل مانند این است که شخص به یک سمت کج شده است. در صورتی که زاویه انحنای ستون فقرات 10 درجه یا بیشتر شود می‌توان گفت که اسکولیوز یا کجی ستون فقرات پدید آمده است. کجی ستون فقرات نوعی بدشکلی غیرطبیعی در ستون فقرات است که نباید با وضعیت نامناسب بدن اشتباه گرفته شود.

انحراف ستون فقرات ناشی از اسکولیوز ممکن است به سمت چپ، به سمت راست یا به هر دو سمت در دو قسمت مختلف اتفاق بیفتد.

هم قسمت صدری (سینه‌ای) و هم قسمت کمری ستون فقرات ممکن است به کجی ستون فقرات مبتلا شوند. برای درمان انحراف ستون فقرات نیز می‌توان از حرکات اصلاحی انحراف ستون فقرات استفاده کرد.

 

 

Spinal cord

علائم کجی ستون فقرات:

کجی ستون فقرات می‌تواند خفیف، متوسط یا حاد باشد.

 علائم و نشانه‌های کجی ستون فق عبارت اند از:

  • یک شانه به سمت پایین و ران به سمت بالا می‌آید به طوری که کودک کج به نظر می‌رسد.
  • دنده‌ها برجسته می‌شوند.
  • یک شانه حالت بیرون‌زدگی پیدا می‌کند.
  • کمر کج می‌شود.
  • وقتی که کودک به سمت جلو خم می‌شود، انحنای ستون فقرات بیشتر به نظر می‌رسد.

 

 

Spinal cord

از چه زمان معلوم می شود؟

ایجاد کجی ستون فقرات یک روند تدریجی دارد. کجی ستون فقرات  معمولاً درست قبل یا در خلال بلوغ مورد توجه قرار می گیرد، زمانی که جهش رشدی در فرد ایجاد شده است. بروز کجی ستون فقرات در خانم ها شایع تر از آقایان می باشد. در موارد کمی اسکولیوز در دوره نوزادی تشخیص داده می شود و لذا درمان زودتر شروع می گردد.

 

 

انواع مختلف کجی ستون فقرات:

برخی  از انواع کجی ستون فقرات عبارتند از:

  • کجی ستون فقرات آیدیوپاتیک (به دلایل ناشناخته): این نوع کجی ستون فقرات شایع‌ترین نوع این عارضه است و تقریباً از هر 10 فرد مبتلا به کجی ستون فقرات 8 نفر از آنها به این نوع مبتلا هستند.
  • کجی ستون فقرات نوزادی آیدیوپاتیک: معمولاً این نوع کجی ستون فقرات قبل از سن 3 سالگی اتفاق می‌افتد. پسران بیشتر در معرض این عارضه هستند.
  • کجی ستون فقرات آیدیوپاتیک کودکان: معمولاً بین سنین 3 تا 10 سال اتفاق می‌افتد. دختران بیشتر در معرض این نوع از اسکولیوز قرار دارند.
  • کجی ستون فقرات نوجوانان: در بیشتر موارد عارضه کجی ستون فقرات قبل از سنین نوجوانی و در زمان جهش رشدی اتفاق می‌افتد. دختران بیشتر در معرض این نوع کجی ستون فقرات قرار دارند.
  • کجی ستون فقرات بزرگسالان: ابتلا به اسکولیوز در بزرگسالان به ‌ندرت پیش می‌آید. کجی ستون فقرات بزرگسالان در بیشتر موارد به دلیل مشکلات مفصلی به وجود می‌آید. در بیشتر موارد، کجی ستون فقرات در زمان کودکی شروع می‌شود اما تا بزرگسالی تشخیص داده نمی‌شود.

انحراف ستون فقرات و اسکولیوز و بارداری بیشتر از حالتی که فرد به تنهایی دچار یکی از این شرایط باشد، می‌تواند در صورت بروز همزمان برای فرد نگران ‌کننده باشد. به هر حال، مهم است توجه داشته باشید به خاطر ابتلای مادر به اسکولیوز، نوزاد در معرض خطر قرار نمی‌گیرد. در این شرایط لازم است مراقبت‌های خاص از فرد بیمار انجام شود، اما سلامت و رشد نوزاد به هیچ وجه به خاطر ابتلای مادر به کجی ستون فقرات در معرض خطر نیست.

 

 

 

Spinal cord

 

 

دلایل شناخته ‌شده:

از هر 10 مورد ابتلا به کجی ستون فقرات ، دلیل بروز 2 مورد از آن‌ها شناخته شده است که این دلایل عبارتند از:

  • طول پای نامساوی: وقتی که یک پا از دیگری کوچک‌تر باشد باعث کج شدن ران‌ها می‌شود. برای جبران این کوتاهی، شانه مخالف هم حالت افتادگی پیدا می‌کند. به این نوع اسکولیوز “اسکولیوز جبرانی” گفته می‌شود.
  • بیماری‌های عصبی عضلانی: مانند فلج مغزی، گرفتگی عضلات می‌توانند باعث کشیدگی مهره‌های ستون فقرات شده و آنها را از محل خود خارج کنند.
  • بیماری‌های خاص: مانند استئو آرتریت

 

 

Spinal cord

علل ابتلا به کجی ستون فقرات آیدیوپاتیک:

برخی از دلایل ابتلا به کجی ستون فقرات عبارت اند از:

  • عوامل ژنتیکی: در برخی موارد کجی ستون فقرات ریشه ژنتیکی و ارثی دارد. اختلالات دقیق ژنتیکی هنوز ناشناخته است و تحقیقات در مورد آن ادامه دارد.
  • اختلالات مادرزادی: برخی از نوزادان ممکن است با اختلالات ساختاری مثل ساقه مغز و نخاع متولد شوند. این اختلالات نقش مهمی در ابتلا به کجی ستون فقرات ایفا می‌کنند.
  • اختلالات دیگر: مانند مشکلات در بافت‌های همبند (مثل رباط‌ها) یا سیستم عصبی
  • مشکلات هورمونی: در برخی از تحقیقات این فرضیه مطرح شده که هورمون‌ها در ابتلا به کجی ستون فقرات نقش دارند زیرا این وضعیت در کودکانی که در حال رسیدن به سن بلوغ هستند بسیار معمول است.

 

مصرف غیرکافی شیر یا مصرف بیش از حد غذاهای غیرسالم تاثیری در ابتلا به کجی ستون فقرات ندارد؛ هر چند برخی افراد به خاطر ابتلا به سایر بیماری‌های استخوانی دچار اسکولیوز و مشکلات ناشی از آن می‌شوند، انواع عادی کجی ستون فقرات ارتباطی با این شرایط ندارند.

مصرف بیش از حد غذاهای غیرسالم نیز یک عادت بد است، زیرا می‌تواند باعث افزایش وزن شده و این غذاها نمی‌توانند به مقدار کافی ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز را در اختیار بدن قرار دهند.به هر حال، تاکنون رابطه مستقیم بین اسکولیوز و رژیم غذایی مشاهده نشده است.

 

 

 

Spinal cord

کجی ستون فقرات پیش‌رونده:

بیشتر موارد ابتلا به کجی ستون فقرات به درمان‌های پزشکی نیازی ندارند. به هر حال کجی ستون فقرات پیش‌رونده نوعی از انحراف ستون فقرات است که به‌ مرور و سال ‌به‌ سال بدتر و وخیم‌تر می‌شود. اسکولیوز پیش‌رونده اگر بدون درمان رها شود، ممکن است باعث ایجاد عوارض زیر شوند:

 

  • کمردرد ثابت
  • التهاب استخوان‌های ستون فقرات (مهره‌ها)
  • اختلالات تنفسی به دلیل فشار بر دنده‌ها و قفسه سینه
  • آسیب به قلب و ریه‌ها به دلیل بدشکلی دنده‌ها و قفسه سینه
  • عفونت قفسه سینه مانند ذات‌الریه
  • ایجاد مشکل در بارداری زیرا افزایش بار باعث فشار مضاعف بر ستون فقرات می‌شود.
  • افزایش احتمال از دست دادن استخوان
  • ناتوانی فیزیکی که ممکن است کار و کیفیت زندگی را مختل کند.
  • افزایش احتمال ابتلا به پوکی استخوان در سنین بالا

 

Spinal cord

اصلاح وضعیت ها:

وضعیت صحیح خوابیدن :

در این تصویر همان طور که مشاهده می کنید، فرد در حالی که ارتفاع بالش زیر سرش بلند است ، به پهلو می خوابد این حالت موجب کج شدن ستون مهره ها می شود.و یا اگر بالش هم کوتاه باشد موجب انحراف می شود.

وضعیت صحیح حمل اجسام:

این وضعیت باید حتما” مورد توجه قرار گیرد.تکرار این وضعیت غلط موجب کجی ستون فقرات می شود.

 

Spinal cord

پیشگیری:

  • در وضعیت مناسب بایستید و بنشینید و از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید.
  • با رعایت اصول مناسب اجسام را بلند کنید.
  • با ورزش عضلات ستون مهره را تقویت کنید و انعطاف پذیری و قدرت مناسب را در ستون فقرات کسب کنید.
  • از بلند کردن اجسامی که برای شما سنگین هستند پرهیز کنید حتی آن ها که از کیف های سامسونت سنگین استفاده می کنند این امر خصوصاً در دانش آموزان در حوالی بلوغ لازم است مورد توجه قرار گیرد..
  • لازم است به دنبال نشستن طولانی روی صندلی محیط کار یا پشت کامپیوتر هراز گاهی بلند شوید و برروی عضلات ستون مهره ورزش های کششی را اعمال کنید.
  • تناسب اندام خود را حفظ کنید و از چاقی و اضافه وزن بپرهیزید.

 

 

Spinal cord

عوامل احتمالی ایجاد کننده اسکولیوز پیش‌رونده:

  • جنسیت: دختران بیش از پسران در معرض این عارضه قرار دارند.
  • سن ابتلا: عموماً گفته می‌شود که این بیماری در کودکی بهتر از سنین بزرگسالی درمان می‌شود. اگر انحنا، پیش‌رونده باشد، اختلالات شدیدتری به وجود خواهد آورد. نوزادانی که با کجی ستون فقرات آیدیوپاتیک متولد می‌شوند بیشتر در معرض اسکولیوز پیش‌رونده قرار می‌گیرند.
  • میزان انحراف ستون فقرات: وقتی شدت و زاویه انحراف ستون فقرات زیاد باشد احتمال ابتلا به کجی ستون فقرات پیش‌رونده بیش از زمانی است که این زاویه کمتر باشد.

 

روش‌های تشخیصی:

هر انحراف غیرطبیعی در ستون فقرات بدون توجه به اینکه کودک دردی را احساس می‌کند یا نه، باید مورد بررسی قرار گیرد. تقریباً همیشه شروع کجی ستون فقرات بدون درد است. اگر در خانواده سابقه ابتلا به اسکولیوز وجود داشته باشد کودک باید مورد ارزیابی قرار گیرد.

کجی ستون فقرات با عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس و معاینات دقیق فیزیکی تشخیص داده می‌شود.

عواملی که در خلال معاینات فیزیکی مورد بررسی قرار می‌گیرند عبارت اند از:

  • شکل انحنا (برای مثال شکل “C” یا شکل “L”)
  • محل انحراف (قسمت فوقانی کمر، قسمت تحتانی کمر)
  • سمت انحراف انحنا به جلوی که آیا به سمت چپ است یا به سمت راست
  • زاویه انحراف

 

Spinal cord

درمان کجی ستون فقرات:

هدف از درمان کجی ستون فقرات جلوگیری از پیشروی انحراف و بدشکلی ستون فقرات است. در موارد شدید اقدامات درمانی شامل موارد زیر می‌شود:

کمربند طبی:

کمربند طبی یک گزینه برای کودکان مبتلا به اسکولیوز قبل از سنین بلوغ است. وقتی که زاویه انحراف در عکس گرفته شده به وسیله اشعه ایکس 25 تا 40 درجه است اما رشد اسکلتی باقی مانده باشد، بریس‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. استفاده از بریس برای افراد در حال رشد که انحراف 20 تا 29 درجه بهبود نیافته داشته باشد نیز ضروری است.

استفاده از بریس و کمربند طبی روش درمانی تضمین شده‌ای نیست. در برخی موارد در سنین بلوغ ممکن است ستون فقرات صاف شود. در برخی موارد دیگر بریس‌ها فقط از بدتر شدن انحراف ستون فقرات جلوگیری می‌کنند یا نیاز به عمل جراحی را به تعویق می‌اندازند. انتخاب نوع بریس و مدت زمان استفاده از آن به وضعیت کودک بستگی دارد

 

 

Spinal cord

بریس‌های روزانه:

بریس‌های اصلاح کننده راحت که می‌توان از آن‌ها در طول روز استفاده کرد و البته در شب هم می‌توان آنها را پوشید برای بیشتر بیماران استاندارد بوده و قابل استفاده است.

 

بریس‌های شبانه:

وقتی که کجی ستون فقرات به صورت طبیعی تا 33 درصد صاف شده باشد و فشار کمتری ناشی از جاذبه بر ستون فقرات صاف شده وارد شود می‌توان برخی بریس‌های فوق‌اصلاحی را در هنگام شب پوشید.

 

 

Spinal cord

فیزیوتراپی:

برای درمان کجی ستون فقرات، راه حل وجود دارد اما قضیه فقط ارائه یک راه حل نیست. وقتی که شما به اسکولیوز مبتلا می‌شوید باید به تمام جوانب توجه داشته باشید که می‌تواند شامل علت ریشه‌ای موارد کجی ستون فقرات آیدیوپاتیک و موارد کجی ستون فقرات مادرزادی، انقباضات در ستون فقرات که باعث از بین رفتن انعطاف‌پذیری و کاهش دامنه حرکتی می‌شود، توانایی و قدرت بیمار و میزان درد ناشی از ابتلا به اسکولیوز باشد. وقتی که اقدامات درمانی فیزیوتراپی مناسب و قوی انجام می‌شود، شرایط برای تثبیت اسکولیوز ساخته شده و احتمالاً زاویه کاب (Cobb) و میزان چرخش مهره‌ها کاهش می‌یابد.

 

 

 

Spinal cord

تمرینات شروث (Schroth):

در تمرینات شروث از تنفس عمیق برای کشیدگی دنده و قفسه سینه، باز کردن تقعر منحنی و بازگرداند بدن به مرکز استفاده می‌شود. در خلال این تمرینات، به فرد آموزش داده می‌شود که به کجا متمرکز شود تا ذهن و بدن به صورت هماهنگ ترازی بدن را حفظ کنند. این تمرینات در وضعیتی که نیروی جاذبه از روی ستون فقرات برداشته شده باشد انجام می‌شود و در نهایت به سمت راست برای اثرگذاری بر ستون فقرات منتقل می‌شود. این وضعیت به تقویت و تثبیت ستون فقرات برای انجام حرکات و فعالیت‌های نرمال کمک می‌کند.

 

 

Spinal cord

عمل جراحی:

موارد شدید باید تحت عمل جراحی اصلاحی قرا ر گیرند. وقتی که در عکس‌های گرفته شده به وسیله اشعه ایکس زاویه انحنا، 45 درجه یا بیشتر دیده شود و استفاده از بریس در زمان رشد باعث کند شدن روند پیشروی اسکولیوز بیمار نشود، انجام عمل جراحی توصیه می‌شود. عمل‌های مختلف جراحی برای درمان این عارضه انجام می‌شود. یکی از عمل‌های جراحی که توصیه می‌شود عمل جراحی “فیوژن خلفی ستون فقرات و ابزار دقیق” است. این عمل شامل محکم کردن و جوش دادن مهره آسیب‌دیده به تکه استخوان برداشته شده از لگن بیمار است. میله‌ها، قلاب‌ها، پیچ‌ها، سیم‌ها یا ابزار دیگر که از طریق جراحی قرار داده می‌شوند ستون فقرات را درحالی که استخوان پیوندی مهره‌ها را به هم چسبانده است، صاف نگه داشته می‌شوند. این ایمپلنت معمولاً دائمی است.

 

 

دکتر شمسمتخصص کایروپراکتیک

 

Leave a Comment