ورم زانو

بیماری آب آوردن زانو که معمولاً در آن مفصل زانو به دلیل تجمع بیش از حد مایعات متورم می‌شود. وقتی مایع اضافی در مفصل زانو شروع به جمع شدن می‌کند، باعث ایجاد ورم زانو و همچنین درد در این ناحیه می‌شود. آب آوردن زانو با نام مایع آوردن زانو نیز شناخته می‌شود. بعضی پزشکان حتی از آن به عنوان ترشح زانو نیز یاد می‌کنند. این عارضه در افراد کهن‌سال بسیار شایع است و به علت ضعیف شدن مفصل زانو اتفاق می‌افتد. دلایل بسیاری برای این انباشتگی مایع در زانو وجود دارد. این عارضه علاوه بر ناراحتی می‌تواند منجر به اثراتی شود که در این صورت بیمار نیاز به درمان فوری پیدا می‌کند.

علت‌ها و دلایل تورم زانو

«تورم» تنها یک اصطلاح است که به افزایش اندازه و سایز یک قسمت از بدن اشاره می‌کند. در مورد علت ورم زانو ، اکثر تورم‌های مشاهده شده با عفونت (پاسخ سیستم ایمنی بدن به عفونت، افزایش حجم بافت و قرمزی ناحیه را به دنبال دارد) و حبس مایع (افزایش مایع در مفصل بدون راه خروج از آن) همراه است. وقتی تورم ناحیه زانو ناشی از تجمع مایعات باشد، این تورم افیوژن زانو یا آب آوردن زانو نامیده می‌شود.

آب آوردن زانو/ افیوژن زانو

برخلاف باور عمومی، مایعی که در زانو محبوس می‌شود آب نیست. بسته به اینکه زانو چه مشکلی داشته باشد، نوع مایع حبس شده در آن متفاوت است. به عنوان مثال یک دلیل شایع آب آوردن زانو نقرس است، نقرس در پی افزایش اسید اوریک خون بروز می‌کند.

بیشترین موارد آب آوردن زانو ناشی از بزرگ شدن «بورسا» یا یک کیسه پر از مایع در ناحیه مفصلی است. کیسه، پر از مایع سینوویال است و به صورتی در مفصل قرار گرفته که در حین حرکت مفصل به حالت لغزندگی آن را حفظ می‌کند.

از دیگر موارد آب آوردن زانو حبس شدن خون در مفصل است. در موارد زیاد تجمع خون در مفصل نتیجه‌ی آسیب‌های فیزیکی خاص می‌باشد.

در اکثر بیماران آب آوردن زانو خود به خود و بدون هیچ علت خاصی بروز می‌کند. تشخیص درست و دقیق برای درمان بیماری اهمیت زیادی دارد.

  1. آرتریت: زانوهای مبتلا به آرتریت پتانسیل ابتلا به آب آوردن را دارند. موارد آرتروز بیشترین ابتلا را دارند و روماتوئید آرتریت در مرتبه‌ی دوم شیوع ابتلا هستند.

  2. ضربه یا تروما: زانوها به آسانی در پی ضربه فیزیکی آسیب می‌بینند. تروما شامل شرایطی ازجمله رباط آسیب‌دیده، پارگی رباط صلیبی ،منیسک آسیب‌دیده و دررفتگی کشکک است.

  3. نقرس: در حالی که نقرس در انگشت شست پا شایع است، می‌تواند در زانو بروز کند. یکی از عوارض نقرس زانو، ورم و احساس سوزش در آن است.

  4. عفونت: بسیاری از عفونت‌ها عامل ایجاد آب آوردن زانو است. تورم در ناحیه زانو می‌تواند ناشی از بیماری لیم (اختلال در غدد لنفاوی)، سل و در موارد خیلی نادر ناشی از بیماری گنوریا باشد.

  5. استرس و فشار: استفاده بیش از حد از زانو نیز می‌تواند منجر به تورم زانو شود، به ویژه اگر فشار زیادی روی زانو آمده باشد.

در موارد نادر ورم زانو ممکن است به دلیل وجود یک تومور باشد. بیش از 12 مورد مختلف تومور زانو وجود دارد که منجر به آب آوردن زانو می‌شود، ازجمله:

  1. نقص غشای فیبری

  2. تومور بدخیم بافت پیوندی ایوینگ

  3. غده‌ی سخت و غضروفی

  4. تومور بدخیم استخوانی

  5. تومور بدخیم سینوویال

  6. غده سخت استخوانی

تومورهای زانو نسبتاً نادر هستند و یکی از کمترین موردهایی هستند که زانو را تحت تأثیر قرار می‌دهند. با این وجود تومورهای زانو باعث آب آوردن زانو می‌شوند، بنابراین پزشکان مایل به آزمایش آن‌ها هستند تا از تشخیص درست خود مطمئن شوند.

علائم شایع روماتیسم زانو عبارتند از: تورم و آب آوردن زانو، احساس گرمی در زانو، خشکی و بی‌حرکتی، درد و اختلال در عملکرد زانو (و البته دیگر مفاصل مانند مچ دست، انگشتان، آرنج و مچ پا). این علائم معمولا در هر دو طرف بدن به طور یکسان ایجاد می‌شوند. به نظر می‌رسد که روماتیسم در هر یک از بیماران با الگوی متفاوتی ایجاد می‌شود و طبعاً شدت علائم نیز متفاوت هستند. روماتیسم تک‌چرخه‌ای یا مونوسایکل (Monocyclic) تنها دارای یک دوره است و بیماران مبتلا به این نوع روماتیسم اظهار می‌کنند که علائم مربوط به بیماری تنها طی یک دوره ایجاد شده و سپس دیگر هرگز بازنگشته است. بهبود علائم این نوع روماتیسم می‌تواند در نتیجه‌ی درمان موفق باشد. اما روماتیسم پیش‌رونده (Progressive) به طور پیوسته شدت پیدا می‌کند و علائم ناشی از آن نیز به مرور زمان شدیدتر می‌شوند. در مورد درمان روماتیسم زانو ، هیچ روش درمان قطعی برای از بین بردن کامل روماتیسم زانو وجود ندارد اما با به‌کارگیری روش‌هایی می‌توان میزان درد و تورم مفصل و در نتیجه میزان آسیب وارد شده را کاهش داد و روند پیشروی بیماری را کنترل کرد.

تشخیص آب آوردن زانو

معمولاً پزشک به سابقه بیماری فرد به درمان آب آوردن زانو می‌پردازد. شرح حال شخصی شما به پزشک کمک خواهد کرد تا بتواند مواردی مانند تروما یا ضربه را رد کند.

همچنین پزشک در مورد علائم و آنچه قبل و در طول تورم زانو رخ داده است از شما سؤالاتی می‌پرسد.

برای مثال اگر ظاهر زانو به صورت واضح بیرون زده باشد، ممکن است گسستگی ACL اتفاق افتاده باشد. اگر شما اغلب و مکرراً هنگام بلند شدن از زانوهایتان استفاده می‌کنید، شاید بیماری نتیجه استفاده زیاد از زانو باشد.

زانوی ورم‌کرده با زانو سالم مقایسه می‌شود تا درستی تشخیص ثابت شود. همچنین ممکن است ک سونوگرافی برای تشخیص علت و درمان آب آوردن زانو انجام شود.

علائم دیگر مرتبط با آب آوردن زانو

آب آوردن زانو به خودی خود به ندرت اتفاق می‌افتد و معمولاً همراه با دیگر علائمی است که ممکن است در روند زندگی شما اختلال ایجاد کند. این علائم شامل موارد زیر است:

  1. زانو درد

  2. سوزش

  3. عدم توانایی در حرکت/عدم توانایی در تا کردن

  4. قرمزی

  5. صداهای ترق ترق زانو

  6. مشکلات انعطاف زانو

  7. اختلال در ایستادن

هریک از این علائم هم برای تشخیص دقیق و هم برای درمان صحیح مهم است.