میگرن

سردردهای میگرنی، یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که در مراکز اورژانس ‌و مطب پزشکان دیده می‌شود. سردردهای میگرنی به دلیل تغییرات در مغز و رگ‌های خونی اطراف آن رخ می‌دهد.
به‌طورمعمول سردردهای میگرنی از 4 تا 72 ساعت طول می‌کشد و دامنه تکرار آن، از روزانه تا کمتر از یک دفعه در سال، متفاوت است. بروز میگرن در زنان، سه برابر بیشتر از مردان است. در حدود 70 الی 80 درصد از افراد مبتلا به میگرن در خانوده خود دارای سابقه میگرن هستند.

انواع مختلف سردردهای میگرنی عبارتند از:

  1. “میگرن معمولی” که بالغ بر 80٪ از مبتلایان را تشکیل می‌دهد. قبل ازمیگرن معمولی، پیش درآمد میگرن موسوم به “اورا” (هاله قبل از سردرد) رخ نمی‌دهد.

  2. افراد مبتلا به میگرن کلاسیک، هاله قبل از سردرد خود را تجربه می‌کنند. در اغلب موارد، اورا یک اختلال بصری است (خطوط زیگزاگی براق یا رنگی).  میگرن کلاسیک معمولاً بسیار شدیدتر از میگرن معمولی است.

  3. ” وضعیت میگرنی” به حمله میگرنی گفته می‌شود که بیش از 72 ساعت طول می‌کشد.

علت‌ها و دلایل میگرن

علت دقیق سردردهای میگرنی هنوز ناشناخته است، هر چند کارشناسان بر این باورند که این سردردها ناشی از ترکیب عوامل گشاد شدن عروق خونی و انتشار مواد شیمیایی خاص است که باعث التهاب وسردرد می‌شود.
از میان این مواد شیمیایی که در سردردهای میگرنی دخیل هستند، می‌توان دوپامین و سروتونین را نام برد. این مواد شیمیایی به طور معمول در مغز موجودند. در صورتی که مقدار آن‌ها در مغز، غیر طبیعی باشد و یا رگ‌های خونی مغز فاقد حساسیت طبیعی به این مواد شیمیایی باشند، این امر موجب عملکرد غیر طبیعی رگ‌های خونی می‌گردد.
تصور می‌شود محرک‌های مختلفی موجب میگرن در افراد مستعد میگرن می‌گردد. به عبارت دیگر، افراد مختلف ممکن است محرک‌های متفاوتی برای میگرن داشته باشند.

محرک‌های فردی عبارتند از:

  1. مصرف یک سری از خوراکی‌ها به ویژه شکلات، پنیر، آجیل،الکل و MSG (مونو سدیم گلوتامات)، موجب سردرد در برخی ازافراد می‌شود. (MSG یک ماده افزودنی به مواد غذایی است که در بسیاری از مواد غذایی از جمله درغذاهای چینی استفاده می‌شود.)

  2. نخوردن یک وعده غذایی ممکن است موجب سردرد میگرنی شود.

  3. فشار و تنش نیز از عوامل خطر هستند. افراد غالباً در اثر افزایش فشار احساسی و یا جسمی، دچار سردردهای میگرنی می‌شوند.

  4. قرص‌های ضدبارداری، یک محرک شایع برای سردردهای میگرنی هستند. در پایان سیکل مصرف این قرص‌ها به دلیل توقف استروژن موجود در قرص، زنان ممکن است دچار سردرد میگرن بارداری شوند. به این وضعیت، سردرد ناشی از توقف استروژن گفته می‌شود.

  5.  مصرف سیگار ممکن است باعث میگرن و یا مختل شدن درمان سردرد شدید گردد.

علائم میگرن

علائم میگرن در افراد مبتلا به سردردهای میگرنی، متفاوت است.
اما معمولاً پنج مرحله آن قابل تشخیص است:

مرحله علائم اولیه

انواع علائم هشداردهنده می‌تواند قبل از بروز میگرن رخ دهد. این علائم ممکن است شامل تغییر در خلق‌وخوی فرد باشد (برای مثال، احساس هیجان، تحریک‌پذیری یا افسردگی) و یا یک تغییر جزئی در حواس (برای مثال، طعم و یا بوی غیرعادی). خستگی و تنش عضلانی نیز از علائم شایع است.

اورا (هاله قبل از سردرد)

این حالت یک اختلال بصری یا سایرحواس است که معمولاً قبل از بروز سردرد رخ می‌دهد. برخی از بیماران میگرنی، نقاط کور (موسوم اسکوتوما)؛ اشکال هندسی، یا نورهای رنگارنگی را مشاهده می‌کنند یا دچار از دست دادن بینایی در یک طرف می‌شوند. اگر چه این پیش درآمدهای بصری شایع‌ترین علائم هستند، اما برای برخی از مبتلایان به میگرن، پیش درآمدهای حرکتی و حتی کلامی نیز رخ می‌دهد.

سردرد

درد میگرن معمولاً در یک طرف سر بروز می‌کند، اما در برخی از مبتلایان، در هر دو طرف سر رخ می‌دهد. این درد ممکن است ضربان‌دار باشد. اکثر افراد میگرنی، دچار حالت تهوع و برخی افراد نیز دچار استفراغ می‌شوند. اکثر این افراد، دچار حساسیت به نور (ترس از نور) و حساسیت شنیداری (فونو فوبیا) می‌شوند. این مرحله ممکن است 4 تا 72 ساعت به طول بینجامد.

پایان یافتن سردرد

حتی در صورت عدم درمان، درد ناشی ازمیگرن معمولاً با خوابیدن برطرف می‌شود.

علائم ثانویه

سایر نشانه‌های میگرن (به عنوان مثال، ناتوانی در غذا خوردن، اشکال در تمرکز و یا خستگی) هستند که ممکن است پس از برطرف شدن سردرد، تداوم یابند.

 

چه زمانی باید برای مراقبت‌های پزشکی مراجعه کرد؟

درصورت بروز هر یک از علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

  1. تغییر در دفعات تکرار، شدت و یا ویژگی‌های معمول سردردهای میگرنی خود.

  2. بروز یک سردرد جدید و پیشرونده که چندین روز طول می‌کشد.

  3. سردرد ناشی از سرفه، عطسه، تحمل وزن و فشار، زور زدن هنگام اجابت مزاج و یا سایر فشارهای فیزیکی.

  4. از دست دادن ناخواسته وزن بدن به میزان زیاد.

  5. ضعف یا فلج شدن که پس از سردرد تداوم می‌یابد.

تشخیص میگرن

تشخیص سردردهای میگرنی تنها برپایه اظهارات بیمار است. معاینه پزشک معمولاً چیز خاصی را نشان نمی‌‌هد؛ با این حال، معاینات عصبی برای نفی سایر علل سردرد، انجام خواهد شد.
سایر علل سردرد شامل انواع دیگر سردرد است، از جمله:

  1. تنش یا سردرد خوشه‌ای

  2. سکته

  3. تومور

  4. مننژیت

  5. عفونت سینوس‌ها

در چنین مواردی، آزمایشات زیر انجام می‌گیرد:

  1. آزمایشات خون

  2. اشعه X

  3. سی تی اسکن یا MRI سر برای یافتن محل خونریزی، سکته، یا تومور

  4. نمونه برداری از مایع مغزی- نخاعی (موسوم به پونکسیون کمری) برای یافتن شواهدی از عفونت و خونریزی.