آرتروز مفصل لگن و ران

انواع مختلفی از بیماری‌های رده‌ی آرتریت ممکن است مفصل لگن را درگیر کنند. شایع‌ترین نوع آرتریت مفصل لگن، آرتروز لگن و دررفتگی لگن می‌باشد که برخی از افراد آن را فرسایش یا ساییدگی مفصل لگن هم می‌نامند. آرتروز زمانی ایجاد می‌شود که غضروف سطح مفصل دچار فرسایش شود و در نتیجه استخوان زیر آن بیرون بزند و نمایان شود.

 

 

علائم آرتروز لگن

علائم اولیه

درد و خشکی مفصل لگن، مهم‌ترین و اصلی‌ترین علائم آرتروز لگن هستند. زمانی که بیماری پیشرفت بیشتری کند، می‌تواند منجر به دفورمیتی مفصل و تغییر در اندازه‌ی پاها بشود.

درد ناشی از آرتروز مفصل لگن معمولا در کشاله‌ی ران یا باسن احساس می‌شود. این درد عموما با انجام حرکاتی که باعث وارد آوردن وزن به مفصل لگن می‌شود، بیشتر می‌شود (مانند راه رفتن، ایستادن و یا چرخش مفصل لگن).

برخی از بیماران اظهار می‌کنند که زمانی که می‌خواهند بعد از یک مدت طولانی نشستن، از جای خود بلند شوند، درد بیشتری در لگن خود احساس می‌کنند. این درد معمولا بعد از چند قدم راه رفتن بهتر می‌شود.

آرتروز لگن یک وضعیت اورژانسی نیست. اما ممکن است در مواردی عود کند و موجب درد شدید و خشکی بیشتر مفصل شود. بسیاری از بیماران که دچار عود ناگهانی آرتروز لگن می‌شوند، برای اقدامات اورژانسی به پزشک مراجعه می‌کنند. در بسیاری از بیماران، همین عود‌های ناگهانی درد لگن منجر به تشخیص آرتروز می‌شود.

روند پیشروی

در دوره‌ی اولیه آرتروز لگن، ممکن است علائم به صورت دوره‌ای بروز کنند و یا تنها پس از انجام فعالیت خاصی علائم آرتروز تشدید شوند. با پیشروی بیماری آرتروز، علائم ناشی از آن نیز بیشتر ثبات دارند (دوره‌ای نیستند) و ممکن است علائم شدید‌تر بشوند. برای مثال ممکن است راه رفتن ساده روی زمین صاف منجر به درد لگن شود. زمانی که آرتروز لگن وخیم می‌شود، ممکن است دردی که با انجام فعالیت خاصی آغاز شده، حتی پس از متوقف کردن آن فعالیت نیز ادامه پیدا کند. زمانی که آرتروز لگن بسیار شدید باشد، درد لگن حتی پس از توقف پیاده روی نیز ادامه پیدا می‌کند.
هر چه قدر که بیماری پیش می‌رود، نسبت به درمان‌های دارویی، مانند قرص یا تزریق، کمتر پاسخگو خواهد بود. در بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز پیشرفته، خصوصا افرادی که درمان‌های دارویی برای آن‌ها موثر نیست، انجام جراحی می‌تواند موجب بهبودی علائم بیمار شود. برخی از بیماران مبتلا به آرتروز بسیار شدید، ممکن است نیاز به انجام جراحی تعویض مفصل لگن پیدا کنند.

 

 

دلایل

نمی‌توان پیش بینی کرد که چه افرادی به آرتروز لگن مبتلا می‌شوند. اما برخی عوامل خطر وجود دارند که احتمال ابتلا به آرتروز لگن را افزایش می‌دهند. این عوامل خطر عبارتند از:

  1. ژنتیک- افراد مبتلا به آرتروز معمولا سابقه خانوادگی در ابتلا به آرتروز دارند.

  2. ابتلا به بیماری‌های لگن در دوران کودکی مانند دیسپلازی لگن (دررفتگی مادرزادی لگن، در صورت عدم درمان دررفتگی لگن، در طولانی مدت می تواند باعث مشکلات بیشتر مانند آرتروز مفصل لگن و درد مفصل ران شود.)، بیماری پرتس (نکروز یا سیاه شدن استخوان ران در لگن بچه‌ها) و بیماری اسلیپ (لغزش سر استخوان ران در ناحیه لگن)، می‌تواند باعث شود که فرد مستعد ابتلا به آرتروز زودرس مفصل لگن شود.

  3. ابتلا به بیماری‌های اکتسابی مانند نکروز آواسکولار، در صورت عدم اقدام برای درمان یا درمان ناموفق، می‌تواند منجر به آرتروز لگن شود. نکروز آواسکولار می‌تواند بر اثر مصرف بیش از حد الکل، مصرف برخی داروها (مانند پریدنیزون یا استروئید با دوز بالا) و برخی بیماری‌های دیگر که بر نحوه لخته شدن خون تاثیر می‌گذارند، ایجاد شود.

  4. غیرعادی‌بودن آناتومی ‌لگن (وجود انحراف یا مانند آن) مانند سندرم گیرافتادگی مفصل رانی-لگنی که می‌تواند موجب بروز آرتروز لگن شود.

  5. ‌آسیب‌دیدگی شدید- شکستگی یا دررفتگی استخوان ران از داخل لگن، بر اثر ضربه یا تصادف، می‌تواند منجر به ابتلای ناگهانی به آرتروز لگن شود. این که این گونه ‌آسیب‌دیدگی لگن، “آرتروز مفصلی” محسوب می‌شود یا نوع دیگری از آرتریت مانند “آرتروز بعد از تروما” محسوب می‌شود، همچنان مورد بحث است. اما در هر حال هر دوی این بیماری‌ها در مراحل پیشرفته، دارای درمان‌های مشابهی هستند.

  6. چاقی- برخی از مطالعات نشان‌دهنده‌ی ارتباط بین چاقی و بروز آرتروز لگن بوده‌اند. البته، داشتن اضافه وزن و چاقی بیشتر با آرتروز زانو در ارتباط است تا آرتروز لگن.

تشخیص

برای تشخیص آرتروز لگن، ابتدا پزشک از شما شر‌ح‌حال می‌گیرد و در مورد سوابق پزشکی شما سوال می‌کند و همچنین شما را معاینه فیزیکی می‌کند. سپس، در حالت ایستاده از لگن بیمار تصاویر رادیوگرافی گرفته می‌شود تا پزشک بتواند مشکل بیمار را بهتر تشخیص دهد.

تست‌های تشخیصی

ساده‌ترین تست تسخیصی برای تشخیص آرتروز لگن، رادیوگرافی با اشعه ایکس است. بررسی تصاویر رادیوگرافی از لگن بیمار که در حالت ایستاده گرفته شده است، می‌تواند با دقت بالایی تشخیص آرتروز لگن را ممکن کند.

در مواردی که آرتروز، بسیار خفیف است و پیشرفت زیادی نکرده و در تصاویر رادیوگرافی قابل تشخیص نیست، می‌توان آن را به کمک اسکن استخوانی یا اسکن ام.آر.آی تشخیص داد، اما در حقیقت، به ندرت پیش می‌آید که از این تست‌ها برای تشخیص آرتروز استفاده شود.